153 Rocznica wybuchu Powstania Styczniowego
Utworzono dnia 13.02.2026
Podczas wczorajszych obchodów rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego na Starym Cmentarzu w Szczekocinach, z powodu mrozu mój referat miał bardzo skróconą formę.
Czcząc pamięć Powstańców przedstawiam w kolejności alfabetycznej wszystkich znanych nam, związanych z naszym miastem uczestników Powstania Styczniowego. Biogramy pochodzą z wydanej w 2023 roku przez Stowarzyszenie Miłośników Historii Szczekocin i Okolic książki „Szczekociny w Powstaniu Styczniowym”.
• Piotr Caban, l. 19, zmarł z ran kilka dni po bitwie pod Oksą (20.10.1863), pochowany na Starym Cmentarzu, grób niezachowany
• Stanisław Dobrzański – mieszkaniec Nawsia, wójt gminy Goleniowy i zarządca dóbr Szczekociny. Wspierał powstanie. W 1864 roku sądzony razem z Teodorem Bellardi, jednym z dowódców u gen. Bosaka. Los nieznany
• Józef Humowicki, z Zarzecza l. 18, zginął w bitwie pod Obiechowem (14.08.1863), pochowany na Starym Cmentarzu, grób niezachowany
• Karol Humowicki – ur. 1842, płóciennik z Zarzecza, brat Józefa. Walczył jako szeregowiec u Langiewicza. Po powstaniu uciekł do Krakowa. W 1923 roku za zasługi, mianowany na honorowy stopień podporucznika, zmarł w 1933 roku. Pochowany w grobowcu weteranów na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie
• Łukasz Huszno – lokaj dworski z Nawsia, l. 26, zginął w bitwie w Koniecpolu (25.05.1863) i tam pochowany
• Hipolit Górski – ur. 1829, właściciel apteki w Szczekocinach. Działał w cywilnych władzach powstania. Jesienią 1863 roku uciekł do Lwowa, tam zmarł i tam jest pochowany
• Aleksander Jarmundowicz – ur. 1841, garncarz ze Szczekocin. Przeżył i powrócił do Szczekocin. W 1919 roku za zasługi mianowany na honorowy stopień podporucznika, zmarł w 1921 roku, grób niezachowany
• Jan Kaczorowski, w latach 1863-1864 prowizor apteczny w Szczekocinach. Działał w cywilnych władzach powstania. 1864 roku dwukrotnie więziony, los nieznany
• Andrzej Kopeć – ur. 1838, ślusarz z Zarzecza, pochwycony w powstańczej partii karnie wcielony do wojska carskiego, los nieznany
• Piotr Kopeć – ur. 1839 na Zarzeczu, czeladnik ślusarski, w chwili wybuchu powstania w Warszawie. Uwięziony w Kielcach, później zesłany na Syberię, wrócił po dwudziestu latach, w 1884 roku
• Antoni Krawczyński – ur. 1838, syn kramarza z Zarzecza, pochwycony w powstańczej partii karnie wcielony do wojska carskiego, los nieznany
• Jan Marcinkowski – ur. 1839 na Zarzeczu, odbył całą powstańczą kampanię, dwukrotnie ranny. Starość spędził w Przytulisku dla weteranów powstania w Krakowie, tam zmarł w 1914 roku
• Piotr Marcinkowski – Szczekocinianin ale urodzony w Myślenicach ok. 1845 roku, szewc. Schwytany przez Kozaków zesłany do Tobolska. Potem, jako obywatel Austro-Węgier trafił do austriackiego wojska na wojnę z Prusami. Od 1869 roku w Szczekocinach. Od 1909 do 1912 roku w Przytulisku dla weteranów powstania w Krakowie. Zmarł w 1915, mogiła na Starym Cmentarzu, zachowana
• Maszczyński (imię nieznane) – wymieniony wśród uczestników powstania w publikacji w 1917 roku, zasługi i los nieznany
• Marcin Mrożek – ur. 1836, szewc ze Szczekocin. W powstaniu razem z Janem Nowackim. Przeżył, po powstaniu wrócił, zmarł w 1914 roku, pochowany na Starym Cmentarzu, grób niezachowany
• Jan Nowacki – ur. 1842, krawiec z Zarzecza. Jako kosynier zaczynał w obozie pod Ojcowem, potem bitwy m.in. o Miechów i Małogoszcz. W bitwie pod Oksą (20.10.1863) walczył w oddziale Waleriana Nowickiego, został ranny. Po powstaniu mieszkał w Szczekocinach, zmarł w 1917 roku. Pochowany na Starym Cmentarzu w dawnej powstańczej mogile
• Piotr Osetek – ur. 1844, szewc ze Szczekocin. Walczył pod dowództwem Sokołowskiego-Iskry, później Chmieleńskiego. Po powstaniu wrócił do Szczekocin. Za zasługi mianowany na honorowy stopień podporucznika, zmarł w 1938 roku, jako jeden z najstarszych w Polsce weteranów powstania. Pochowany na tym cmentarzu w dawnej powstańczej mogile
• Paulin Pasierbiński – ur. 1842, krawiec ze Szczekocin. Po powstaniu wrócił, zmarł w 1903 roku, pochowany na Starym Cmentarzu, grób zachowany
• Stanisław Pasierbiński – ur. 1836, aptekarz z Zarzecza, działał w cywilnych władzach powstańczych. Po powstaniu w Siewierzu i Zawierciu, zmarł tam w 1897 roku
• Teofil Pasierbiński – ur. 1841 nauczyciel z Zarzecza. Uwięziony w końcu lutego 1863 roku w więzieniu w Kielcach. W czerwcu wyniesiony w trumnie z więziennego lazaretu dzięki staraniom brata, księdza Jana Pasierbińskiego. Mieszkał w Siewierzu i tam zmarł
• Franciszek Sędziejewski – ur. 1842, syn rzeźnika ze Szczekocin. Pochwycony w powstańczej partii, karnie wcielony do wojska carskiego, los nieznany
• Feliks Staszewski – ur. 1842, rzeźnik z Zarzecza, wymieniony wśród uczestników powstania w publikacji w 1917 roku. Zmarł w 1929 roku, nie doczekał się uhonorowania
• Jan Mikołaj Trawiński – ur. 1843, syn przedsiębiorcy z Zarzecza. Służył w oddziale Chmieleńskiego. Po upadku powstania uciekł do Galicji. Pod nazwiskiem Pludrakowski, zabitego pod Oksą towarzysza, służył w wojsku austriackim. Później urzędnik w Krakowie i działacz Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Uczestników Powstania. Zmarł w 1914, mogiła na cmentarzu w Bieżanowie
• Wesołowski (imię nieznane). Wymieniony wśród uczestników powstania w publikacji w 1917 roku, los i zasługi nieznane
• Franciszek Witek, zagrodnik z Rokitna. Zabrany z powstańczą podwodą zginął w bitwie pod Białą 17 sierpnia 1863 roku. Pochowany w Lelowie, grób niezachowany
• Mieczysław Wilkoszewski – ur. 1844, syn burmistrza Szczekocin Leona Wilkoszewskiego, pochwycony w powstańczej partii, karnie wcielony do wojska carskiego, los nieznany
Wymieńmy też powstańców z innych miast, pochowanych w bezimiennych mogiłach na tym cmentarzu.
• Walery Nowicki z Kielc, dowódca powstańczej piechoty, zginął pod Oksą 20 października, pochowany dzień później na Starym Cmentarzu
• Szymon Siemiątkowski i Michał z nazwiska nieznany ranni w tej samej bitwie, zmarli w Szczekocinach kilka dni później
• Romuald Horst i Leon Schmidt ranni w bitwie pod Obiechowem 14 sierpnia 1863 roku. Pozostawieni w lazarecie w Szczekocinach przez rotmistrza Mazarakiego, tutaj zmarli i zostali pochowani na Starym Cmentarzu
• Piotr Bazański i Antoni Dutkowski pochowani na Starym Cmentarzu w marcu i kwietniu 1863 roku, niewiadomego pochodzenia i zasług
153 Rocznica wybuchu Powstania Styczniowego
Utworzono dnia 13.02.2026, 20:33
